Случајот што го потресе англискиот фудбал: Преглед на скандалот со Манчестер Сити

Еден од најголемите финансиски и правни случаи во историјата на англискиот фудбал влезе во нова, можеби и најважна фаза. Според повеќе британски медиуми, независната комисија која го разгледуваше случајот против Манчестер Сити донела одлука со која клубот е прогласен за одговорен за речиси сите од 115-те обвиненија што Премиер лигата ги покрена во февруари 2023 година.

Според извештаите, Сити бил прогласен за виновен по 114 од 115 точки. Сепак, целосната одлука на независната комисија сè уште не е јавно објавена, а конкретните санкции не се утврдени. Премиер лигата одби јавно да ги коментира деталите, повикувајќи се на доверливоста на процесот, додека Манчестер Сити нагласува дека постапката не е завршена и се очекува да ја оспори одлуката.

Од каде започна случајот и за што беше обвинет Манчестер Сити?

Корените на спорот се враќаат повеќе од една деценија наназад. Премиер лигата отвори истрага против Манчестер Сити во 2018 година, а во февруари 2023 година официјално го испрати случајот пред независна комисија.

Обвиненијата се однесуваат на повеќе сезони и опфаќаат неколку различни категории. Меѓу нив се наводно доставување неточни финансиски информации, неприкажување на целосните финансиски детали за исплатите кон менаџери и играчи, прекршувања на правилата на УЕФА за финансиска одржливост, како и прекршувања на правилата за профитабилност и одржливост на Премиер лигата.

Значителен дел од обвиненијата се однесува и на соработката на клубот со самата истрага. Во првичната структура на случајот беа вклучени десетици точки во кои Сити беше обвинет дека не ѝ ги доставил на Премиер лигата потребните документи и информации во согласност со правилата на натпреварувањето.

Во основата на спорот е прашањето дали финансиските извештаи на Манчестер Сити точно ја прикажувале реалната вредност и потеклото на одредени приходи во периодот кога клубот се трансформираше во една од најмоќните фудбалски велесили во Европа.

Сити низ целиот процес категорично ги отфрлаше обвинувањата. Кога случајот беше официјално отворен во 2023 година, клубот соопшти дека располага со обемни докази за својата позиција и дека очекува независната комисија целосно да ја разгледа документацијата.

Но, според извештаите објавени на 25 септември 2026 година, независната комисија во најголем дел ги прифатила аргументите на Премиер лигата. Објавено е дека комисијата утврдила повеќекратни прекршувања на финансиските правила, вклучително и постапување кое во одлуката било оценето како несоодветно со обврската за добра верба кон лигата.

Тоа, сепак, не значи дека случајот е правно завршен.

Манчестер Сити се очекува да поднесе жалба, а клубот јавно потенцира дека правниот процес продолжува.

Најголемото прашање: каква казна може да добие Сити?

По објавувањето на информациите за пресудата, вниманието веднаш се префрли од прашањето: „дали Сити ги прекршил правилата?“ кон многу потешкото прашање: „Што следува сега?“

Во овој момент нема официјално определена санкција.

Во теорија, спектарот на можни мерки е широк: од парична казна и одземање бодови, до далеку посериозни спортски последици; како исфрлување од лигата. Експертите предупредуваат дека случајот е без вистински преседан поради бројот и природата на прекршувањата, па затоа е тешко однапред да се утврди каква санкција би била применета.

Финансиски експерти оценија дека евентуалното исфрлање или испаѓање на клубот би отворило и дополнителни правни и организациски прашања, особено затоа што Премиер лигата и Англиската фудбалска лига се посебни структури.

Дополнителна компликација е жалбената постапка.

Манчестер Сити се очекува да ја оспори одлуката, што значи дека конечниот исход може да се одложи. Поранешниот претседател на клубот Дејвид Бернстин јавно посочи дека жалбената процедура треба да биде решена релативно брзо за неизвесноста да не продолжи со години.

Постои уште една димензија која би можела да има огромни финансиски последици.

Неколку клубови од Премиер лигата веќе побарале правен совет за можноста да бараат компензација доколку се утврди дека прекршувањата на Манчестер Сити им предизвикале директна финансиска штета.

Таквите барања би можеле да се однесуваат на изгубени приходи поради: пропуштен пласман во Лигата на шампионите; пониска позиција на табелата и помали парични награди; пропуштени спонзорски бонуси или други договорни приходи.

Арсенал, Манчестер Јунајтед, Ливерпул и Тотенхем се меѓу клубовите кои ги зачувале своите права за потенцијални барања за обесштетување. Се споменуваат суми кои би можеле да надминат 200 милиони фунти, но тоа во моментов останува потенцијално побарување, а не утврдена обврска на Манчестер Сити.

Затоа финансиската изложеност на Сити теоретски не мора да заврши само со казната што евентуално би ја изрекла Премиер лигата.

Одговорот на Сити: „Процесот има уште долг пат пред себе“

Манчестер Сити засега не покажува знаци дека има намера да се повлече од правната борба.

Во официјално писмо до навивачите, претседателот на клубот Калдун Ал Мубарак порача дека процесот на Премиер лигата сè уште не е завршен и дека увереноста на клубот во сопствената позиција останува непроменета.

„Процесот на Премиер лигата сè уште има долг пат пред себе“, порача Ал Мубарак, додавајќи дека решеноста на клубот да ја докаже својата невиност е иста како кога случајот започнал.

Тој призна дека строгата доверливост на постапката го спречува клубот јавно да ги објави аргументите и документите на кои ја темели својата одбрана. Воедно порача дека, и покрај медиумските реакции и заклучоците кои веќе се носат во јавноста, позицијата на клубот не е променета.

Манчестер Сити во официјалното соопштение од 25 септември повтори дека „значителни елементи“ од процесот сè уште треба да бидат завршени и дека случајот останува предмет на строга доверливост. Клубот дополнително потенцира дека во текот на осум години ја почитувал процедурата со очекување Премиер лигата да постапува независно и непристрасно.

Извештаите за одлуката на независната комисија претставуваат огромен пресврт во случајот, но не и негов дефинитивен крај. Казната допрва треба да биде утврдена, жалбата може значително да влијае врз конечниот исход, а потенцијалните барања за компензација од ривалските клубови отвораат сосема нов правен фронт.

Случајот е особено чувствителен бидејќи периодот опфатен со обвиненијата се преклопува со ерата во која Манчестер Сити се претвори во една од најдоминантните сили во историјата на фудбалот. Од преземањето од страна на инвеститорите од Абу Даби во 2008 година, клубот освои серија домашни титули, а под водство на Пеп Гвардиола стигна и до историскиот „требл“ во 2023 година.

Начинот на кој Премиер лигата ќе го заврши случајот, евентуалната санкција и исходот од жалбената постапка можат да влијаат врз начинот на кој во иднина ќе се спроведуваат финансиските правила во англискиот фудбал.

Засега најважниот факт е дека приказната не е завршена.

Одлуката за 114 од 115 обвиненија, според повеќе релевантни медиумски извештаи, претставува најголемиот пресврт досега. Но вистинската тежина на случајот ќе стане јасна дури кога ќе бидат познати санкциите, ќе заврши жалбената постапка и ќе се утврди дали другите клубови навистина ќе започнат посебни процеси за финансиска компензација.